Avonturen in de Hoofdstad van Madagaskar
Door: Fred
Blijf op de hoogte en volg Fred
21 December 2025 | Madagascar, Antananarivo
Avonturen in de Hoofdstad.
Er is een andere gast gearriveerd. Hij noemt zich Pastor D.Het is een oudere man die oorspronkelijk uit ZuidAfrika komt maar een “roeping” had om Pastor te worden in Madagascar. Ik ga met hem mee in de auto van het hotel naar de binnenstad. De Pastor moet spareparts voor zijn eigen auto gaan ophalen. Ik ga naar de bank en de informeer naar een sim-card. Ik wil ook graag wat Pure Cacao kopen om mee te nemen. We belanden in de duurste Chocolatier in het centrum van de hoofdstad: Robert.Ik koop er twee pakjes cacao-poeder en een doosje bonbons. De bonbons eten we lekker in de auto op. Ze zijn inderdaad heel lekker.
Savonds eten we aan de tafel in de huiskamer. Ik vraag naar zijn verhaal. Hij woont in Majanga, in get westen van Madagaskar al 15 jaar. Hij voelde zich door Jezus geroepen om pastoor te worden in Madagaskar .
Hij en zijn vrouw laden alles in een container en ze vertrokken per boot naar Madagascar. In Majanga zetten ze een ministerie (zending)op. Voor zover ik kon begrijpen zijn het “ born-again-Christians”. Ze werden dus niet gezonden vanuit een kerkgemeenschap maar ze deden alles geïnspireerd door hun contact met Jezus met de hulp van Jezus en met de hulp van mensen die in hun roeping geloofden. Ze hadden een zware tijd maar uiteindelijk kwam er een stuk grond en een huis en een kantoorruimte en boekjes als lesmateriaal en een auto en een boot om daarmee naar de afgelegen dorpen te kunnen. Hij vertelt dat steeds als ze dingen moesten doen om hun roeping te volgen kregen ze hulp.
Hij is nu 74 en twee maanden geleden is zijn vrouw overleden. Ze is nu bij Jezus dus het is goed zo. Hij heeft nog de zorg voor hun honden en het “werk” gaat door. Hij is naar de hoofdstad gekomen om nieuwe onderdelen voor zijn auto op te halen en wat administratieve zaken. Dat is nu allemaal afgerond. Hij zegt een paar keer dat ie veel stress had.
Ik luister rustig en zeg niet veel. Dan worden de verhalen van zijn gebeurtenissen steeds uitgebreider en steeds persoonlijker. Uiteindelijk barst hij in huilen uit en trekt zich terug in zijn kamer. Het zou me niet verbazen als het de eerste keer is dat hij zo geëmotioneerd is.
De volgende morgen is hij al vroeg vertrokken. Terug naar Majanga. De hondjes wachten op hem en ze zullen blij zijn met de karbonadebotten die wij niet helemaal afgekloven hebben omdat hij die hij in een plastic zakje wilde meenemen.
Als je er ooit over denkt om etnoloog of psycholoog te worden moet je jezelf oefenen om te luisteren zonder te oordelen en om geen domme vragen te stellen of domme opmerkingen te maken. Met dom bedoel ik: alles wat niet precies zo door de ander zelf gezegd is. Niks zeggen is ook niet goed want dan houdt de ander op met praten omdat ie denkt dat je niet geïnteresseerd bent. Bijvoorbeeld: iemand vertelt dat ie naar huis ging. Dan moet je niet vragen: waar woont u dan of woont u daar alleen? Of opmerken: dat was een goed idee. Dat is misschien niet wat hij/zij wilde vertellen. Beter is het om te zeggen: so, you went home …
Dan kan de ander verder praten over wat hij/zij eigenlijk wilde gaan zeggen. Als je dat wel onderbreekt ontstaat er in de spreker spanning tussen wat hij/zij eigenlijk wilde vertellen en zijn/haar beleefdheid om aan jou antwoord te geven. Professionele sprekers kunnen zo’n spanningsmoment wel een paar keer aan en hebben daarom ook hun verhalen voorbereid, maar gewone mensen spreken vanuit hun gevoel en ze vallen soms na een of twee keer zo’n onderbreking terug op oppervlakkigheden of ze houden helemaal om met te vertellen wat ze wilden zeggen.
De volgende dag ga ik met de eigenaar van het hotel en zijn vrouw en dochter naar “ het Paleis” op de Blue Hill: Ambohimanga.
Dit is het eerste paleis van de koning van de Merina stam. De Merina’s zijn de dominante stam in dit deel van Madagaskar. Er is een nobility, waarvan gedacht wordt dat ze oorspronkelijk uit Maleisie gekomen zijn. Ze hebben een lichtere huidskleur en meer Aziatische trekken. Ze zijn nu handelslui en administrateurs en wetenschappers en leraren. Dan is er een kaste van Hova. Zij zijn donkerder van huid en het zijn boeren en middenstanders en vaklieden. Dan is er nog een kaste van mensen die oorspronkelijk uit Afrika gekomen zijn. Zij worden gezien als nazaten van voormalige slaven en zij zijn vooral Andevo (werkers): bouwvakkers, sjouwers en dergelijk laaggeschoold werk.
Er schijnt een oorspronkelijke bevolking in deze enorme vallei in het hoogland geleefd te hebben: de Vazimba. De Merina-stam is met duizend soldaten in het jaar 1610 hier gearriveerd en heeft zich op deze heuveltop gevestigd.
De Blue Hill is ook een heilige plaats, vol met symboliek en plaatsen om rituelen uit te voeren. Het was jarenlang niet toegankelijk voor buitenlanders. Blauw als kleur en als woord staat voor “ goed”.
We klimmen de weg omhoog naar de heuveltop waarop het “paleis” ligt. Het doet mij denken aan een fort, met toegangspoorten en een wachttoren en met palisades en een bronzen kanon en twee kleinere ijzeren kanonnen.
In het huis van de koning mag niet gefotografeerd worden. Het is een eenvoudig houten huis van 10 bij 15 meter. De wanden zijn gemaakt van 8 centimeter dikke palissander planken die verticaal staan en een meter of vijf hoog zijn. In het midden staat een 80 centimeter dikke palissander boomstam van 12 meter hoog. Die steunt het puntdak tot in de nok. Hij zou door tweeduizend slaven vanaf de kust hier naartoe gedragen zijn. Je mag deze centrale huispaal niet aanraken. In het huis is een kookplek voor een houtvuur, want de koning kookte dagelijks zijn eigen eten en jaagde ook zijn eigen wilde dieren.
Dan is er in de noordoost hoek een groot zwaar houten bed op drie meter hoogte met een trap erlangs om erin en eruit te komen. Dat is het bed van de koning. In de noordwest hoek is net zo’n bed maar dat is op normale hoogte. Daar sliep een van de twaalf koninginnen. Elke maand een andere. De koninginnen zijn dochters van de twaalf stamhoofden. De koning heeft vanuit zijn bed uitzicht op de deuropening maar ook op het bed van de koningin.
Als gasten zich in de deuropening aandienden werden ze eerst ontvangen door de koningin en ze mochten alleen binnen gelaten worden als de koning een klein rond steentje op de koningin geworpen had. Dan moesten ze met hun rechtervoet over de drempel stappen.
Als het tijd was voor een seksuele daad kwam de koning naar het bed van de koningin, niet andersom.
Aan de wand is een tafel waarop schalen en kommen voor voedsel klaar staan en aan de wand hangen ijzeren en buffelhoorn opscheplepels.
Aan de andere wand hangen een selectie speren. En aan de oostelijke wand een aantal ophangpunten waaraan tot hoog in het dak dingen konden worden omhoog gehesen.
Naast het huis staat een draagstoel. Die werd door vier dragers gedragen. Tussen de draagarmen zit een eenvoudig stoeltje. Deze draagstoel was niet voor de koning maar volgens de gids was hij alleen voor zieken en voor missionarissen.
Ik denk dat zij de heilige grond niet mocht aanraken.
Later vertelt de gids dat er veel missionarissen gedood zijn in die tijd.
Achter het huis zijn twee stenen baden zo groot als kleine zwembaden. Een grotere voor de koningin(en) en een kleinere voor de koning. Eens per jaar kwamen alle 12 vrouwen en de koning en andere genodigden daar een ritueel bad nemen. Het water werd aangedragen vanuit een zuivere bron door dertig maagdelijke dochters van notabelen. Alleen dochters waarvan beide ouders nog leefden.
Naast de baden zijn vier houten huisjes zonder ramen. Ze geven toegang tot een zeven meter diepe schacht waar onderin een graf van een van de voorouders is. Als er een koning overleed werden zijn persoonlijke bedienden en slaven meebegraven en ook zijn persoonlijke bezittingen.
Naast dit donkerhouten blok-achtige huis staan twee lichtgeverfde houten paleisjes. De macht van de koningen is uiteindelijk overgenomen door een opeenvolging van koninginnen die hier gewoond hebben. Vooral de eerste “koningin” is berucht geworden om haar wreedheid en haar seksualiteit. Ze liet talloze mensen onthoofden en eiste dat zij eerst sex met haar hadden. Op een foto ziet zij er niet erg vrouwelijk uit. Ze werd Ravanalona genoemd. Ze zou ook een intieme relatie gehad hebben met een fransman: Jean Laborde, waarvan gezegd wordt dat ie architect van de twee lichtgeverfde paleisjes was. In die paleisjes staan gewone bedden en sofa’s (voor massages) en er is een franse zinken lavabo: een wasbak of wastafel.
Er is ook een torentje met rondom glazen ramen. Daar staan een stuk of zes stoelen en een tafel met daarop een pennebak om contracten met inkt te ondertekenen.
We lopen nog een beetje rond. Er zijn tuinen en grasveldjes (bleek?) en een stenen pad naar de top van de heuvel. Vandaar heb je uitzicht naar de noord kant over deze enorme vallei. Aan de oostkant zie ik in de verte een van de meren liggen. Daar wordt ook nu nog gevist.
We hadden een jonge vrouw als gids. Ze sprak engels. Ze vertelt dat ze talen heeft gestudeerd: ook Duits en Italiaans naast het normale Frans en Madagassisch.
Ik geef haar een paar Euro fooi en ik koop nog een souvenir voor mezelf, een vis die kunstig gevlochten is van grassen. Ik wil ook iets geven aan de dochter. Ze kiest uiteindelijk een armbandje met kralen die licht geven in het donker.
We rijden terug naar het hotel. Er is een hele nieuwe snelweg aangelegd. Waarschijnlijk de beste autoweg van Madagaskar. Rondom zijn kilometers ver de rijstvelden van deze grote vallei.
Ik ben toch wel heel onder de indruk van wat we gezien en gehoord hebben. Het geheel straalde een sfeer van macht, maar vooral ook van angst uit. Alles wat ik gezien heb en gehoord heb werd door deze koningen gedaan uit angst om macht te verliezen en uit angst om vermoord te worden.
Ik moet er nog veel over nadenken en ook bij het samenvatten en opschrijven vandaag zie ik voor me hoe het het er die tijd uitgezien heeft toen die mensen daar rondliepen en hun leven leidden. Het past zo goed in mijn antropologische kennis van andere culturen en van wat ik gezien heb in Azië en hoe ik denk over de evolutie van zulke koningschappen.
-
22 December 2025 - 08:52
Walter:
Mooi verhaal weer.
-
24 December 2025 - 21:26
Daan Overkleeft:
Hoi Fred, ik begrijp dat je nu weer in Madagaskar bent. Mooi verhaal heb je verteld. Je krijgt de groetjes van mijn dochter die je ook hier volgt, Zij was net terug uit Madagaskar toen jij bent vertrokken, ze was erg onder de indruk van het land.
Ik ga je weer volgen hier.
Groetjes Daan Overkleeft.[e-1f60e]
-
10 Januari 2026 - 10:41
Rob & Jolanda:
Hoi Fred,
Dank voor je prachtige reisverslag van Madagascar, ik heb het in één keer uitgelezen[e-1f600]
Een bijzonder land op een mooie manier beleefd en beschreven.
Na 30 jaar, krijg ik er ook weer zin om het land eens te bezoeken.
Dank voor je verhalen[e-1f64f]en de beste wensen voor dit nieuwe jaar.
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley
