Dansgroep komt voor een ceremonie
Door: Fred
Blijf op de hoogte en volg Fred
23 November 2025 | Madagascar, Antananarivo
Een rituele zang- en dansgroep.
De hele nacht blijft het regenen en waaien. Ook nog de volgende morgen, zondagochtend.
Pas na negen uur trekken de regenwolken weg en komt er een zonnetje door. Maar de wind blijft stevig waaien uit het zuidwesten.
Voor het ontbijt hebben ze oliebollen voor mij gebakken.Ik wist niet dat ze die hier ook kennen. Ze smaken net als bij ons, alleen zitten er geen rozijnen of sukade in. Er komt ook nog een omelet bij en natuurlijk een kannetje met lekkere Madagaskar koffie. Koffiestruiken staan in alle tuinen. Ik krijg vier oliebollen. Ze zijn zeker bang dat ik af zou vallen.
Ik heb de keuze van wat ze drie keer per dag serveren nu helemaal aan hen overgelaten. Dat is het gemakkelijkste en ik hoop dat ik daardoor steeds het beste krijg van wat er op dat moment is.
De batterij van de IPhone kan ik steeds opladen in de keuken waar vier zonnepanelen van 250 Watt een lithium accu en twee grote vrachtwagen accu’s opladen. Daar draait ook een koelkast op. In off-grid en sustainable zijn de Madagassis ons ver vooruit. Ik gun ze van harte dat ze die voorsprong vast kunnen houden, hoewel ik mij zorgen maak over de hoeveelheid zwerfplastic en misschien ook motorolie en andere synthetische stoffen en geïmporteerde alcoholische dranken en junkfood.
De volwassen ganzen lopen nu ook weer vrij rond. Ze zijn nog heel waaks over hun jongen, maar ze blijven uit de buurt van de mensen dus dan hoeven ze ook niet steeds in hun dreigende gedrag te vervallen. Als ze om de hoek van de deur van mijn bungalowtje komen kijken en mij dan zien zitten dreigen ze helemaal niet. Het is dus echt een instinct reactie op iemand die op hen toe komt lopen.
Het is zondag en er komen veel dagjesmensen. Tot mijn verbazing ook de eigenaresse en de manager van het hotelrestaurant bij Piscine Naturel. Ik bied ze iets te drinken aan en we praten. Ze zijn hier nog nooit eerder geweest. Ze gaan een tochtje met een piroque maken naar het strand en door de mangroven en daarna gaan ze lunchen. Ze willen wel graag mijn accommodatie zien en weten wat ik ervoor betaal. Ze vinden dat redelijk maar het eten op de menulijst te duur. Het is inderdaad iets duurder dan bij hen en duurder dan in de stad. Dan begeleid ik hen terug naar hun auto waar de chauffeur in zit te wachten. Het is een hele oude Renault met een dieselmotor, de voorloper van de Renault Berlingo.
Als het donker wordt hoor ik trommelen en zingen. Vanuit het dorpje komt een zang- en dansgroep aan. Twee mannen zijn trommelaars en er zijn 12 vrouwen in danskleding. Ze dragen witte blouses en allemaal dezelfde wikkelrokken met een kleurrijk patroon. Een van de mannen draagt ook zo’n rok. Ze komen dansend en zingend hier naartoe lopen. Er is nog net genoeg licht om ze op de video te zetten totdat ze vlak voor mij staan. Ik wordt uitgenodigd om mee te dansen en dan doe ik dat.
Het is niet zomaar een optreden. Het dorp heeft een meerdaags feest voor de herdenking van overledenen en deze traditionele dansgroep gaat naar ieder huis. Twee dames zingen een text en de andere dames zingen als een koor. De trommel en de ratel en de koorzang gaan in hoog tempo, zonder stiltes. Ze lijken onvermoeibaar en het optreden duurt meer dan een half uur.
Ik zie nu dat de voorzangers steeds een nieuwe text uit brengen en het koor reageert of antwoord daar dan op. De eigenaar van het restaurant had mij vanmiddag al gezegd dat zij zouden komen en wat een gepast geschenk voor mij is om te geven. 20 of 30 of 40 duizend Ariari. (4 of 6 of 8 Euro).Ik geef 40.000 en dat wordt door een van de leadsingers echt heel dankbaar in ontvangst genomen.
Als ze vertrekken praat ik in het restaurant met de eigenaar. Zoals ik al gedacht had zijn de lead-zangers de meest naaste verwanten van de overledene. Misschien een vrouw of een dochter. De andere dames zijn ook familie maar iets verder weg.
Iedere familie geeft vijf tot zeven jaar na het overlijden zo’n feest. Het heet Famadihana. Het is een dure ceremonie zegt de eigenaar van het restaurant. Familieleden uit de wijde omtrek komen een paar dogen logeren en moeten in die dagen te eten krijgen en te drinken. Meestal worden er meerdere overleden in een dorp tegelijk zo “herdacht”. Er wordt per overledene minstens één zebu voor geslacht en die kosten al 3 miljoen Ariari (600 Euro).
De familie gaat gezamenlijk naar de grafkamer van de familie. Die wordt dan geopend en de lichamen van de overledenen worden er door hun naasten uitgehaald. Dan worden ze in nieuwe witte doeken gewikkeld en met parfum besprenkeld en vervolgens feestelijk rondgedragen van hand tot hand. Dan wordt er met de overledenen erbij feestelijk gedronken en gegeten. Daarna gaat de dansgroep van huis tot huis. De stemmen van de koorzangers vertegenwoordigen de ziel van de overledene. Die geeft dus antwoord op wat de leadzangers te berde brengen. Ik kan niet verstaan wat ze zingen maar ik vermoed dat het over het dagelijkse leven en de goede daden van de overledene gaat. Na een paar dagen feesten is het eten en de drank op. Dan worden de lichamen van de overledenen weer teruggebracht naar de familie grafkamer.
Ook gasten van buiten worden soms op het feest uitgenodigd want de familie is er trots op dat ze dit feest kunnen geven.
Mijn antropologische brein begint allerlei associaties te leggen en hypotheses te vormen, maar ik heb mij nog niet echt ingelezen in wetenschappelijke studies van de cultuur van Madagaskar dus ik hou het in mijn achterhoofd. “Wat als…. en wat als…. , en hoe zou ik dan die link kunnen vinden of dat bewijs kunnen leveren?”
Het is avond geworden en ik nodig de eigenaar en zijn vrouw uit om een bier en een cola met mij te delen. We praten nog wat verder en dan wordt een heerlijk malse gestoofde kip met kokossaus geserveerd. Zou dat ook van de bestelling van gisteren zijn? In een half uur kan je natuurlijk nooit een verse kip goed klaarmaken. Het is hier geen restaurant in London heh? Maar vandaag is ie heerlijk. Met kokosrijst erbij. Ik moet wel oppassen dat ik niet te dik wordt hier.
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley
