Arm en rijk
Door: Fred
Blijf op de hoogte en volg Fred
28 Oktober 2025 | Madagascar, Antananarivo
Het is nog steeds regenachtig.
Vanmorgen ga ik ontbijten in een lokaal restaurant bij de markt. Er staat een vitrine met hun gerechten. Ik zie heel veel noodles.Er zijn negen tafels met kleine bankjes eromheen. Er zitten alleen lokale mensen te eten. Ik zeg dat ik niet weet wat ik bestellen moet en dan komt de serveerster met een menulijst. Verse Tamarinde juice is heel gezond. Ik weet nog niet wat de andere gerechten allemaal zijn, maar ik bestel dan maar de duurste van de keuze aan soepen: Soup Maison, voor 2 Euro. Er zijn ook soepen van 50 cent en van een euro. Het is een grote kom met vermicelli en er drijven vreemd smakende balletjes in. Er zit ook gerookt zebuvlees in en dat is erg lekker. Dan nog drie dumplings, dat zijn kleine vleesballetjes die in een stukje loempia-vel gewikkeld zijn en in de hete bouillon zijn meegekookt. Als ik de helft op heb komt er een hele jonge moeder met een jongetje van vier jaar oud aanschuiven. De andere tafels zijn allemaal bezet. Ze bestelt voor zichzelf en het kind twee bordjes noodles met een gekookt ei. Het jongetje eet de helft op en dan eet zij de rest op. Zo te zien lust ze nog wel meer. Ik bied ze een van de dumplings aan en dat accepteert ze. Als ik ga vertrekken bied ik de rest van mijn kom soep aan en dat wil ze ook wel. Ik vind het leuk dat ze daarin geen valse bescheidenheid heeft en ik geef ze mijn wisselgeld erbij.
Gisteren liep er een oude man langs mij heen toen ik zat te internetten. Hij had een mand bij zich waar zijn plastic sandalen inzaten, maar hij liep op blote voeten. Hij zag er vermoeid uit. Wie weet hoever hij al gelopen had om bij de “stad” te komen. Hij ging op het stoepje zitten. Zou hij zijn sandalen bewaren voor iets officieels en daarom op blote voeten lopen zoals hij waarschijnlijk gewend is als ie thuis is ? Ik ga even naar hem toe en geef hem 5000 Ariari die ik al uit mijn zak gehaald had. Zijn gezicht klaarde ervan op alsof er een wondertje gebeurd was.
Oude mensen en jonge mensen hebben het vaak het moeilijkste.
Ik kwam ook P. de eigenaar van de boot tegen in de stad. Hij heeft een nieuwe bougie nodig voor zijn buitenboordmotor maar te weinig geld. “Vraag het eerst aan M.”, zeg ik. “Ik heb M. net betaald voor de accommodatie en mijn boottransport”.En ik had P. toch ook al betaald voor twee keer snorkelen, bij elkaar 36 euro de afgelopen week.En ik heb zijn vrouw betaald voor het koken. Maar nu heeft hij kennelijk toch niet genoeg geld voor een nieuwe bougie.
Eenuur later komt P. opnieuw vragen, want hij kon M. niet bereiken. Hoeveel heeft hij nodig? 8 Euro. Ik geef het hem.
De ervaring van antropologen die langere tijd bij een inheemse bevolking gaan wonen is dat ze al heel snel in de dorpseconomie worden betrokken
Als de mensen merken dat je geld hebt komt iedereen om geld vragen. Ze komen “lenen”, want ook al hebben ze wel genoeg te eten, zonder geld kan hun leven ook niet bestaan. De een heeft medicijnen nodig, de ander moet met zijn moeder of zijn kind naar het ziekenhuis. Er moet schoolgeld betaald worden en ook benzine gekocht worden enz enz. Er is altijd te weinig geld en iedereen loopt te “lenen”.
Als je echt serieus armoede in de wereld wilt oplossen moet je niet bij de VN zijn of bij al die zogenaamde hulporganisaties. De mensen die daar werken laten zich betalen en niet weinig ook. Het lijkt vaker te gaan om witwassen van eigen geld dan om het helpen van mensen met te weinig geld. Weet je wat echt helpt? Zo’n dorpje inlopen met een zak geld en dat gewoon uitreiken. Hup iedereen 25 Euro cash in de hand. Dat geld wordt meteen uitgegeven. Het lost heel veel zorgen op en het stimuleert de economie duizend keer beter dan het salaris van een “hulpverlener”. Want die schrijft het op zijn bankrekening bij en geeft het t.z.t uit in Europa of Amerika. Wat heeft een dorpsbewoner eraan om te leren rekenen als er geen geld in omloop is? Als er wel geld is leert ie het zichzelf wel. Heel snel.
Ik ga een uur lopen richting het vliegveldje. Het is lekker koel vandaag na de regen van vanmorgen. Er ligt een dam die gebouwd is dwars door de oude haven waar in het verleden piratenschepen hun toevlucht gevonden hebben. Volgens de geschiedenisboekjes zijn er piraten geweest die dit eiland gebruikt hebben om van hieruit schepen op de handelsroutes aan te vallen. Maar volgens mij is dat onzin want er zijn hier juist geen handelsroutes. Die liggen allemaal veel verder naar het noorden en ook aan de andere kant van Madagaskar langs de kust van Afrika. Het lijkt mij hier juist echt een toevluchtsoord omdat het zo geïsoleerd is en met veel schuilplaatsen en ondieptes en ontsnappingsmogelijkheden. Dan is er ook nog het hurricane seizoen van december tot eind maart. Als je niet weet waar je je schepen kanbeschermen tussen de mangroven moet je hier voor november weg zijn.Dus om in deze omgeving achter piraten aan te jagen lijkt me heel moeilijk en heel duur. Er zouden in die tijd wel duizend piraten hebben gewoond. Ook dat grote aantal bewijst dat het het geen basis voor overvallen was, maar een toevluchtsoord geweest moet zijn, een piraten republiek.
De weg langs de kust is prachtig. Ik maak foto’s van de strandjes en de bootjes. Het zijn meest eenvoudige boomstamkano’s. In de huizen is heel veel afwisseling. Er zijn eenvoudige vissershutjes van bamboe naast dure hotels in villastijl. Bij een van die hotels stap ik binnen. Ze hebben prachtige stenen bungalows in een perfect onderhouden tuin. Er is een zwembad waarvan de rand direct overstroomd in zee. Er is een loopbrug naar een rotseilandje en je kunt er vissen en kanoën of zonnen op het strand. Er is een restaurant en een bar. Maar er zijn nauwelijks gasten. De goedkoopste bungalow kost 50 euro voor een of twee personen in het laagseizoen. Ik loop nog een kilometer door en dan ga ik een ananassap drinken bij een Madagassisch restaurantje. Het kost een euro, vers geperst. Dan rij ik terug met een TukTuk naar de haven. Het zal 2-3 kilometer zijn. Ook een euro. Onderweg stopt de TukTuk voor nog een passagier. Een jonge vrouw. Ze rijdt maar een klein stukje mee, nog geen kilometer en betaalt 20 eurocent. Ik begin echt van deze bevolking te houden. Ze zijn zo ongedwongen zichzelf en zo logisch en praktisch en informeel. Iedereen is heel vriendelijk maar ook met eigenwaarde en respect. Volgens K. beheren de vrouwen het huishouden en het geld. De mannen krijgen volop de gelegenheid om ‘mannen’ te zijn, passend bij hun leeftijd. Hou je van fietsen?Verdien dan geld met een fietstaxi. Hou je van lekker gas geven? Verdien dan geld met een scootertaxi. Of als je al geld hebt koop je een mountainbike en haal je net zulke capriolen uit als nederlandse jongens.Ben je trots op je skills? Alle mogelijkheden zijn er. Ik zie heel veel jonge mensen en ik zie heel veel kinderen. En iedereen is netjes en beleefd tegen elkaar. Het doet me denken aan mijn jeugd toen Nederland nog niet gek gemaakt was met televisie commentatoren en met feminisme en Marxisme en geldverslaving en managersopleidingen en homopower. Wat is ons land snel decadent en grof in de bek en emotioneel gestoord en financieel onbetaalbaar gemaakt, heh. De televisie is zeker een van de hoofdschuldigen daaraan. Met de uitbreiding naar een groot aantal zenders en de commercialisering is er echte trash op onze samenleving losgelaten.Wie heeft dat op zijn geweten? Oh sorry, die hebben juist geen geweten. Maar wie kan het nog goed maken? In ieder geval zijn we er niet gelukkiger op geworden als ik het vergelijk. Natuurlijk de jeugd denkt dat het normaal is want ze groeien erin op en ze weten niet beter en de ouderen zeggen dat het vroeger beter was, want zij weten het wel. Wat als de ouderen nu gelijk hebben? Generatie na generatie ? Gaat ons leven er dan op vooruit of steeds meer achteruit? Wordt het beter of wordt het ongemerkt steeds minder ?
De rest van de middag zit ik op een terrasje naar de mensen te kijken die langskomen. Veel wandelaars (het is zondag) veel scootertaxi’s en fietstaxi’s. Gewone fietsers en scooters en motorfietsen. Vier keer een priveeauto en drie keer een vrachtauto. Er is maar een asfaltweg op het eiland en verder is er een netwerk van zandpaadjes. Hier voor dit restaurant zijn zes verkeersdrempels dus iedereen remt af.
Ik drink een fles bier, 065 liter. Ik bestel er een bordje friet van verse aardappels bij met mayonaise. Een paar uur later bestel ik het plat du jour. Het is een fillet van roodbaars. Ik kies voor gebakken in roomboter en met spaghetti. Beurre et citron. Er is ook een mandje met stokbrood bij. Het is heerlijk. Dan nog iets voor toe: twee flensjes met chocoladesaus. Franse Crepes. Alles bij elkaar is het 9.20 euro. Dat is zo goedkoop dat ik vraag of ze de frietjes niet vergeten is. Nee hoor.
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley
